در بزرگترین مطالعه در نوع خود تا به امروز، محققان دانشگاه کمبریج، این موضوع را مورد بررسی قرار دادند که چرا برخی افراد موفق می شوند لاغر بمانند در حالی که برخی دیگر به راحتی وزن اضافه می کنند. آنها دریافتهاند که ژن های لاغری، تاسهای ژنتیکی ای هستند که به نفع افراد لاغر و بر علیه افرادی که در انتهای طیف چاق قرار دارند، رقم میخورند.
صدف فاروقی، از بزرگترین محققان این پروژه در این رابطه نوشته است:
“قضاوت کردن و انتقاد از وزن افراد آسان است، اما علم نشان می دهد که همه چیز بسیار پیچیده تر است.”
شرایط اجتماعی و فرهنگی
بیش از شش نفر از هر ده بزرگسال در بریتانیا اضافه وزن دارند و از هر چهار بزرگسال یک نفر چاق است. در سن پنج سالگی، تقریباً از هر چهار کودک یک نفر اضافه وزن دارد یا چاق است. اضافه وزن خطر مشکلات مربوط به سلامتی از جمله دیابت نوع ۲ و بیماری قلبی را افزایش می دهد.
در حالی که نتیجه مطالعات نشان داده است که تغییرات در محیط ما، مانند دسترسی آسان به غذاهای پر کالری و سبک زندگی کم تحرک، باعث افزایش چاقی در سال های اخیر شده است، در جمعیتی که محیط مشابهی دارند، تنوع فردی قابل توجهی در وزن وجود دارد. به نظر می رسد برخی افراد می توانند آنچه را که دوست دارند بخورند و لاغر بمانند. این باعث شده است که برخی، افراد دارای اضافه وزن را تنبل یا فاقد اراده توصیف کنند.
بررسی های آکادمیک
با حمایت مجموعهی Wellcome و شورای تحقیقات اروپا، تیمی به رهبری پروفسور صدف فاروقی در مؤسسه علوم متابولیک Wellcome-MRC دانشگاه کمبریج، مطالعه در مورد موضوعات لاغری و کاهش وزن(STILTS) را تأسیس کردند تا بررسی کنند که چرا و چگونه لاغر ماندن برای برخی افراد، راحت تر از سایرین است.
مطالعات روی دوقلوها نشان داده است که تنوع در وزن بدن تا حد زیادی تحت تأثیر ژن های ما است. صدها ژن کشف شده است که احتمال اضافه وزن افراد را افزایش می دهد. همچنین در برخی افراد ژن های معیوب می توانند از سنین پایین باعث چاقی شدید شوند.
تیم پروفسور صدف فاروقی توانست ۲۰۰۰ نفر را که لاغر بودند (که به عنوان شاخص توده بدنی (BMI) کمتر از ۱۸ کیلوگرم بر مترمربع تعریف میشود) اما سالم و بدون هیچ بیماری پزشکی یا اختلال خوردن، برای بررسی این موضوع به کار بگیرد. آنها با روشهای عمومی در سراسر بریتانیا کار کردند. نمونههایی از بزاق گرفتند تا تجزیه و تحلیل DNA را امکانپذیر کنند. در ادامه محققان از شرکتکنندگان خواستند به سؤالاتی درباره سلامت عمومی و سبک زندگیشان پاسخ دهند.
تحلیل داده های ژن های لاغری
DNA ما متشکل از دنباله ای از مولکول ها به نام جفت باز است که با حروف A، C، G و T نشان داده شده است. ژنهای ما کد، نحوه عملکرد بدن ما و تغییرات املایی را ارائه میدهند. به عنوان مثال، یک C به جای A قرار میگیرد. این تغییرات جزیی میتوانند تاثیرات ظریف یا گاهی چشمگیر در ویژگیهایی مانند رنگ مو و رنگ چشم و همچنین در وزن فرد داشته باشند.
این تیم چندین گونه ژنتیکی رایج را پیدا کردند که قبلاً به عنوان نقشی در چاقی شناخته شده بودند. همچنین آنها مناطق جدیدی را یافتند که حاوی داده های ژنتیکی مربوط به ژن لاغری و چاقی بود.
برای اینکه ببینند این ژن ها چه تاثیری بر وزن افراد دارند، محققان سهم انواع مختلف ژنتیکی را برای محاسبه امتیاز خطر ژنتیکی اضافه کردند. همانطور که پیشبینی میشد، نتیجه گیری شد که افراد چاق نسبت به افراد با وزن طبیعی دارای امتیاز خطر ژنتیکی بالاتری هستند که به خطر اضافه وزن آنها کمک میکند.
نتایج عمومی تحقیق
پروفسور فاروقی میگوید: «این تحقیق برای اولین بار نشان میدهد که معمولا برخی افراد لاغر هستند، زیرا ژنهای کمتری دارند که احتمال اضافه وزن را افزایش میدهد. نه به این دلیل که از نظر اخلاقی یا ارادهای برتر هستند.»
ایشان افزودند: «ما می دانیم که افراد به دلایل مختلف می توانند لاغر باشند. برخی از مردم آنقدرها به غذا علاقه ندارند. در حالی که دیگران می توانند آنچه را که دوست دارند بخورند، اما هرگز وزن اضافه نمی کنند. اگر بتوانیم ژنهایی را پیدا کنیم که مانع از افزایش وزن آنها میشوند، ممکن است بتوانیم آن ژنها را برای یافتن استراتژیهای کاهش وزن جدید و کمک به افرادی که این مزیت را ندارند، هدف قرار دهیم.»
با استفاده از تست ژنوفیت و تحلیل محققان و کارشناسان ما میتوانید استعداد ژن های خود را در چاقی یا لاغری بررسی کنید.
